VAR là gì?
Cập nhật
VAR là gì trong bóng đá?
VAR viết tắt của Video Assistant Referee, nghĩa là tổ trọng tài video. Đây là một nhóm trọng tài ngồi trong phòng riêng, theo dõi trận đấu qua nhiều góc quay và xem lại chậm để hỗ trợ trọng tài chính trên sân. Mục tiêu duy nhất của VAR là sửa những sai sót rõ ràng và rành rành có thể làm thay đổi cục diện trận đấu.
Điểm cần nhớ: VAR không phải là một trọng tài thứ hai cầm quyền. Nó chỉ hỗ trợ. Trọng tài trong phòng video báo cho trọng tài chính, còn quyết định cuối cùng vẫn thuộc về người cầm còi trên sân.
VAR chỉ can thiệp ở 4 tình huống
Đây là phần dễ gây hiểu lầm nhất. VAR không được phép xem lại mọi pha bóng. Theo luật, tổ trọng tài video chỉ được can thiệp ở 4 nhóm tình huống dưới đây:
| Tình huống | VAR kiểm tra điều gì | Ví dụ |
|---|---|---|
| Bàn thắng | Bàn có hợp lệ không: việt vị, phạm lỗi, bóng đã ra biên trước đó | Đội A ghi bàn nhưng người kiến tạo việt vị vài cm |
| Phạt đền (penalty) | Có hay không có lỗi trong vòng cấm, cho hoặc hủy quả 11m | Hậu vệ Đội B kéo áo trong vòng cấm nhưng trọng tài bỏ qua |
| Thẻ đỏ trực tiếp | Pha vào bóng nguy hiểm có đáng thẻ đỏ không (không xét thẻ vàng thứ hai) | Cầu thủ Đội A đạp thẳng gầm giày vào đối thủ |
| Nhận nhầm cầu thủ | Trọng tài rút thẻ nhầm người khi nhiều cầu thủ phạm lỗi | Phạt thẻ số 5 nhưng người phạm lỗi là số 8 của Đội B |
Mẹo nhớ nhanh
Quy trình VAR hoạt động thế nào?
Nhiều người tưởng cứ có VAR là trận đấu dừng lại liên tục. Thực tế, phần lớn các pha kiểm tra diễn ra ngầm trong vài giây mà bạn không nhận ra. Quy trình thường đi theo ba bước:
- Kiểm tra (check): Sau mỗi tình huống quan trọng, tổ VAR tự động xem lại trong phòng. Nếu mọi thứ rõ ràng đúng, trận đấu tiếp tục, không ai để ý.
- Đề nghị (recommend): Nếu VAR thấy khả năng có sai sót rõ ràng, họ báo qua tai nghe và đề nghị trọng tài chính xem lại.
- Xem lại (review): Trọng tài chính chạy ra màn hình bên đường biên (on-field review) để tự xem, hoặc tin theo thông tin VAR cung cấp, rồi đưa ra quyết định cuối cùng.
Khi bạn thấy trọng tài tạo khung hình chữ nhật bằng hai tay, đó là ký hiệu cho biết một tình huống đang được VAR xử lý.
Phân biệt VAR với trợ lý trọng tài
Đừng nhầm VAR với trợ lý trọng tài (linesman) chạy dọc đường biên. Trợ lý biên có mặt trên sân, phất cờ báo việt vị và bóng ra ngoài theo thời gian thực. VAR thì ngồi trong phòng, dùng video và công nghệ vẽ vạch để kiểm tra lại. Hai vai trò bổ trợ cho nhau, không thay thế nhau.
Một vài hiểu lầm thường gặp
- VAR không tự ra quyết định. Người bấm còi cuối cùng luôn là trọng tài chính.
- VAR không sửa lỗi nhỏ. Chỉ những sai sót rõ ràng mới được lật lại, còn tình huống 50-50 thì giữ nguyên quyết định ban đầu.
- VAR không áp dụng cho thẻ vàng thông thường hay quả phạt góc, đây là giới hạn cố ý để trận đấu không bị ngắt quãng quá nhiều.
Chốt lại
Nguồn tham khảo
- Kiến thức biên tập nội bộ của Ban biên tập say88.