Việt vị là gì?

Hiểu luật việt vị qua ví dụ trực quan

Theo Luật 11 của IFAB (cơ quan soạn luật bóng đá thế giới), một cầu thủ ở vị trí việt vị khi có phần thân được phép chơi bóng (đầu, thân hoặc chân) nằm gần đường biên ngang khung thành đối phương hơn so với cả quả bóng và cầu thủ đối phương áp chót. Người áp chót thường là hậu vệ cuối cùng, vì thủ môn hay đứng sau cùng.

Hãy hình dung tiền đạo đội bạn lao xuống, vượt qua hàng phòng ngự và chỉ còn thủ môn phía trước ngay lúc đồng đội tung đường chuyền. Đó là khoảnh khắc quyết định: trọng tài xét vị trí của anh ta tại thời điểm bóng rời chân người chuyền, không phải lúc anh ta chạm bóng. Mục đích của luật là ngăn cầu thủ rình rập, chực chờ sẵn sát khung thành để ghi bàn dễ dàng.

Phân biệt “ở vị trí việt vị” và “bị thổi lỗi việt vị”

Đây là điểm gây nhầm lẫn nhiều nhất. Đứng ở vị trí việt vị không tự động bị phạt. Cầu thủ chỉ bị thổi lỗi khi từ vị trí đó anh ta tham gia vào tình huống bóng theo một trong ba cách:

• Tham gia chơi bóng: chạm hoặc đá vào quả bóng do đồng đội vừa chuyền hay sút.
• Cản trở đối phương: che tầm nhìn thủ môn, tranh chấp hoặc ngăn đối thủ chơi bóng.
• Hưởng lợi từ vị trí đó: nhận bóng bật ra từ xà ngang, cột dọc, từ pha cản phá của thủ môn hoặc từ pha phá bóng có chủ đích của đối thủ.

Nếu chỉ đứng yên và không can dự gì, cầu thủ ở vị trí việt vị vẫn được coi là hợp lệ và trận đấu tiếp tục.

Các trường hợp không bao giờ tính việt vị

Luật 11 nêu rõ một số tình huống mà cầu thủ nhận bóng không bị thổi việt vị, dù đang đứng ở vị trí việt vị:

• Nhận bóng trực tiếp từ quả phát bóng của thủ môn.
• Nhận bóng trực tiếp từ quả ném biên.
• Nhận bóng trực tiếp từ quả phạt góc.
• Đứng ở phần sân nhà của mình, hoặc ngang hàng với cầu thủ áp chót, hoặc ngang hàng với hai cầu thủ đối phương cuối cùng.

Bảng phân biệt tình huống có và không việt vị

VAR và việt vị: đường kẻ bán tự động

Nhiều pha việt vị chỉ cách nhau vài centimet, vượt khả năng quan sát của trợ lý trọng tài. Vì thế các giải lớn áp dụng công nghệ việt vị bán tự động (semi-automated offside). Hệ thống camera theo dõi bóng và các điểm trên cơ thể cầu thủ, dựng đường kẻ ảo tại đúng thời điểm bóng được chơi, rồi gợi ý cho tổ VAR. Quyết định cuối vẫn thuộc về trọng tài, nhưng dữ liệu giúp xác định chính xác hơn và rút ngắn thời gian tranh cãi.